काठमाडौं- भारतको पश्चिम बंगालमा निपाह भाइरसको प्रकोप देखिएपछि नेपालमा पनि सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै शंकास्पद घटनाको परीक्षण गर्न स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई निर्देशन दिइएको छ। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयअन्तर्गतको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा (EDCD) ले देशभरका सम्बन्धित स्वास्थ्य निकायलाई निपाहको सम्भावित केस पहिचान, निगरानी र परीक्षण प्रक्रिया सुरु गर्न आग्रह गरेको हो।
महाशाखाले जारी गरेको नयाँ प्रोटोकलअनुसार अज्ञात कारणले मृत्यु, गम्भीर तीव्र श्वासप्रश्वास सङ्क्रमण, तीव्र मस्तिष्क ज्वरो (एन्सेफालाइटिस), कोमा, वा निपाह संक्रमित व्यक्तिसँग सम्पर्कमा आएका व्यक्तिहरूलाई शंकास्पद केसको रूपमा वर्गीकरण गरिनेछ। साथै, निपाह प्रभावित क्षेत्रबाट फर्किएका, काँचो खजुरको रस सेवन गरेका, वा संक्रमित जनावर—विशेषगरी चमेरो—सँग सम्पर्कमा आएका व्यक्तिहरूलाई विशेष निगरानीमा राख्न निर्देशन दिइएको छ।
EDCD का अधिकारीहरूका अनुसार हाल इन्फ्लुएन्जाजस्तै लक्षण देखिएका, विशेषगरी पश्चिम बंगालबाट नेपाल फर्किएका व्यक्तिहरू, स्वेच्छिक रूपमा परीक्षणका लागि सम्पर्कमा आइरहेका छन्। यद्यपि भारत सरकार र विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले प्रकोपलाई नियन्त्रणमा लिइसकेको जनाएकोले नेपालमा संक्रमण फैलिने जोखिम उच्च नभएको स्वास्थ्य मन्त्रालयको निष्कर्ष छ।
निपाह भाइरस जनावरबाट मानिसमा सर्ने जुनोटिक रोग हो। यसको मृत्युदर ४० देखि ७० प्रतिशतसम्म रहेको स्वास्थ्य अधिकारीहरूले जनाएका छन्। संक्रमण भएको ३ देखि १४ दिनभित्र ज्वरो, टाउको दुखाइ, खोकी, घाँटी दुखाइ, श्वासप्रश्वासमा समस्या, भ्रम, अत्यधिक निद्रा लाग्ने, बेहोस हुने र गम्भीर अवस्थामा कोमा जानेजस्ता लक्षण देखिन सक्छन्।
भारतमा पछिल्ला वर्षहरूमा पश्चिम बंगाल र केरलमा निपाहका घातक प्रकोप देखिएका छन्। यसै महिनामात्र पश्चिम बंगालमा दुई स्वास्थ्यकर्मीमा निपाह संक्रमण पुष्टि भएको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
नेपालमा शंकास्पद बिरामीहरूलाई पहिलेका कोरोना उपचार केन्द्रका अस्पतालहरूमा भर्ना गरी आइसोलेसनमा राख्न, अन्य व्यक्तिसँग सम्पर्क नगर्न र कडा संक्रमण नियन्त्रण उपाय अपनाउन निर्देशन दिइएको छ। साथै, सीमा नाका, अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल तथा अग्रपंक्तिमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउन सचेत गराइएको छ।
हालसम्म निपाह भाइरसको कुनै निश्चित उपचार वा खोप उपलब्ध छैन। स्वास्थ्यकर्मीहरूले लक्षणको पहिचान गरी लक्षणअनुसारको उपचार (supportive care) मात्र प्रदान गर्दै आएका छन्।